Z�RAATC�M TARIM BAHCE PEYZAJ TOPRAK ORMAN CEVRE SU TARLA Z�RAATC�. Yeni Makaleler

Do�aseverlerin g�zdesi, Uluda�

Tue, 11 Nov 2008 01:32:42 +0200

K�� turizminin �nemli merkezlerinden Uluda�, sahip oldu�u g�zellikleri, kartpostal gibi manzaralar� ve buzul g�lleriyle, her mevsim do�aseverler taraf�ndan tercih ediliyor.

BURSA - Flora ve faunas�n�n zenginli�iyle 1961 y�l�nda “Milli Park” ilan edilen Uluda�, antik d�nemde “Olympos Misios” ad�yla tan�n�yordu. “Tanr�lar�n Troya Sava��’n� izledi�i yer” olarak mitolojideki yerini alan Uluda�, Osmanl�n�n Bursa’y� fethinin ard�ndan �nce “Ke�i� Da��” ad�n�, 1925 y�l�nda da bug�nk� ad�n� ald�.

Bitki �e�itlili�i bak�m�ndan Marmara B�lgesi’nin en zengin ormanlar�n�n bulundu�u Uluda�, 2 bin 543 metreye ula�an y�ksekli�iyle de b�lgenin en y�ksek noktas�n� olu�turuyor.

Sahip oldu�u tesislerle T�rkiye’nin k�� turizmindeki �nemli merkezlerinden olan Uluda�, di�er mevsimlerde ise sahip oldu�u ye�ilin her t�rl� tonunun bulundu�u bitki �rt�s�yle, zirveden havan�n a��k oldu�u g�nlerde g�z�ken Uluabat G�l� ve Marmara Denizi manzaras�yla do�aseverlerin ilgisini �ekiyor.

Y�r�meyi sevenler, de�i�ik zorluk derecelerine sahip parkurlar� takip ederek, Uluda�’�n farkl� g�zelliklerini g�rme f�rsat� yakal�yor.

Bu parkurlardan en ilgi �ekenlerinin ba��nda, oteller ve volfram madenler b�lgelerinden g�ller b�lgesine ula��lan parkur geliyor. Uluda�’�n hem kuzey hem g�ney manzaras�n� g�rme imkan� bulunulan parkurun sonunda do�aseverleri, buzul g�lleri kar��l�yor.

Uluda�’daki Kara G�l, Aynal� G�l, Kilimli G�l, Buzlu G�l ve Heybeli G�l, y�kseklik nedeniyle bitki �rt�s�n�n neredeyse bulunmad�� bu co�rafyada, farkl� do�a g�zellikleri sunuyor.

Kilimli G�l, dibindeki bitki �rt�s�n�n verdi�i ye�il renkle di�erlerinden ayr�l�yor. “Dipsiz G�l” olarak da bilinen Kara G�l ise bulundu�u konum itibariyle etkileyici bir g�r�n�me sahip bulunuyor.

Buzlu G�l ise a�ustos ay� ba�lar�na kadar buz k�tlelerine sahip �zelli�iyle, Heybeli G�l ise yaz aylar�yla birlikte sular�n� kaybetmesiyle dikkati �ekiyor.

Di�er g�llere oranla daha fazla g�ne� g�ren ve daha fazla yans�maya sahip Aynal� G�l ile Kilimli G�l, i�me suyu imkan� bulunmas� nedeniyle di�er g�llere g�re geceleri kamp yapmak i�in daha uygun durumda bulunuyor.

G�ller b�lgesine, ayr�ca, �neg�l il�esine ba�l� Ala�am k�y�nden arazi ara�lar�yla da g�n�birlik gidilebiliyor.

ntvmsnbc.com

Kanserle sava�ta en etkili bitki: YE��L �AY

Tue, 11 Nov 2008 01:29:04 +0200

�ki fincan ye�il �aydaki C vitamini 1 bardak portakal suyuna e�de�erdir. Ye�il �ay�n i�indeki kanser koruyucular E vitamininden 200 , C vitamininden 500 kat daha g��l�d�r .

Ye�il �ay�n mucizevi yap�s�ndan daha �nce verilen Kanserden Korunma K�lavuzu’nda s�z etmi�tim fakat okuyamayanlar i�in bu de�erli bilgilerden bir kez daha s�z etmek istiyorum. Ye�il �ay�n bug�ne kadar bulunan en etkili antikanser bitki oldu�unu biliyormuydunuz? G�nde i�ece�iniz 3 bardak ye�il �ay t�m hayat�n�z� de�i�tirebilir inan�n bana. D�nyada sudan sonra en �ok t�ketilen s�v� �ayd�r. Her ne kadar Amerika’n�n her bir k��esi kahve d�kkanlar�yla doluysa da �ok yak�n bir tarihde bunlar�n �ay evlerine d�n��ece�ine inan�yorum. Ye�il �ayda siyah �ayda ayn� bitkinin mahs�lleridir. Daha az i�lemden ge�mi� haline ye�il �ay diyoruz. Sizlerin daha fazla t�ketti�i siyah �ay ise sofran�za gelene kadar pek �ok i�lemden ge�mek zorundad�r, buna fermantasyonda dahildir.T�m bu i�lemler �ay yapra��nda bulunan yararl� anti-oksidanlar�n ve polifenollerin azalmas�na neden olmaktad�r. Oysaki kanser h�crelerini bask� alt�na alan tam da bu molek�llerdir. Bunu i�indir ki ye�il �ay i�menizi istiyorum sizlerden. �ki fincan ye�il �ay�n i�erdi�i C vitamini miktar� 1 bardak portakal suyuna e�de�erdir. Ye�il �ay�n i�indeki polifenoller (kanser koruyucular) E vitamininden 200 kat, C vitamininden 500 kat daha g��l� antioksidanlard�r. Amerikan Ulusal Kanser Enstit�s�’n�n raporlar�na g�re �anghay’daki (�in) ye�il �ay tiryakilerinin aras�nda a��z ve bo�az kanserine yakalanma riski y�zde 60 varan d��ler g�stermi�tir. Japonya’daki sigara tiryakileri aras�nda yap�lan ba�ka bir ara�t�rmada da, ye�il �ay i�enlerde akci�er kanseri oran�n�n y�zde 45 azald�� g�zlenmi�tir. Yine Japonya’da g�nde 10 bardak kadar ye�il cay i�enlerde mide kanseri vakalar� dikkat �ekicek kadar azalm��t�r. Ye�il �ay�n bir di�er mucizevi etkisi de kolesterol� ve kalp krizi riskini d��rmesidir. Bunun nedeni ye�il �ay�n i�indeki maddelerin, kan�n p�ht�la�mas�n� sa�layan Catechin asitinin, trombositleri daha az yap��kan hale getirmesi olabilir. B�ylece damar t�kan�kl�klar�n� ve p�ht�la�malar� �nler. Ye�il �ay�n ba��kl�k sisteminin ��kmesine yol a�arak �l�mc�l bir hale gelen AIDS �zerinde de yava�lat�c� etkisi oldu�u g�zlenmi�tir. Yine Japonya’da bir grip salg�n� s�ras�nda belirlenen pilot bir b�lgedeki okulda ��rencilerin ye�il �ayla gargara yapmas� istenmi�tir. Salg�n bitti�inde bu okulda hastalanan �ocuk say�s�ndaki hayret verici d�� dikkat �ekmi�tir. Ye�il �ay ba��kl�k sistemimizin �ok �nemli bir par�as� olan B-H�crelerini g��lendirir. (B-cells)

�AYI S�T �LE ��MEY�N

Bu arada sizlere bir ka� ufak hat�rlatma yapmak istiyorum

* L�tfen �ay i�erken i�ine s�t eklemeyin. Yap�lan ara�t�rmalar g�sterdi ki, �ay� s�tle i�me al��kanl�� olan �lkelerde, �aydan elde edilebilecek faydalar yok denecek kadar azd�r. S�t �ay�n i�indeki antioksidanlar�n etkisiz hale getirmektedir.

* E�er ye�il �ay�n tad�ndan ho�lanm�yorsan�z g�nde �� adet ye�il �ay kaps�l� al�n�z.

Dikkat: Ye�il �ay�n i�inde kafein vard�r. E�er ki y�ksek tansiyon probleminiz varsa kafeinsiz ye�il �ay (decaffeinated) t�ketmelisiniz.

* Ger�ekten bir fayda elde etmek niyetindeyseniz g�nde en az 3 fincan ye�il �ay i�meniz �artt�r.

VATAN

Lifli G�dalar�n Yararlar�

Tue, 11 Nov 2008 01:22:25 +0200

Lifli g�dalar t�ketmenin yararlar�: Her g�n yeterli miktarda lifli yiyecek t�ketmenin v�cudumuzu bir�ok hastal�ktan korudu�u tespit edildi.

Her g�n yeterli miktarda lifli yiyecek t�ketmenin v�cudumuzu bir�ok hastal�ktan korudu�u tespit edildi.

�la� Enstit�s� taraf�ndan yap�lan en son a��klama ve Amerikan Diyetetik Birli�i (ADA) taraf�ndan tan�mlanan yaz�l� g�r��e g�re, diyet yeme�i olan lifler, insan�n ince ba��rsa��nda sindirilmeyen ve emilemeyen karbonhidrat bile�enlerini i�eriyor. Bunlar�n v�cudumuzu bir�ok hastal��a kar�� korudu�u belirtiliyor.

Lifler diyetimizde ne kadar bu kadar �nemli? ��te bunun nedenleri:

1. Yeterli lifli g�da al�m� kalp hastal�klar�na kar�� koruyor. Ara�t�rmalar, g�nl�k 12-33 gram lif al�m�n�n kan bas�nc�n� d��rd��n�, kandaki kolesterol d�zeyini iyile�tirdi�ini ve kardiyovask�ler hastal�klarla ili�kilendirilen iltihab� azatl��n� g�steriyor. Ayr�ca, yap�lan bir�ok ara�t�rmada, diyete eklenen 10 gr lifli g�dan�n kalp krizi �l�mlerini y�zde 27 oran�nda azaltt�� bulundu.

2. ��z�nebilir lifler, kandaki k�t� kolesterol� d��r�yor. ��z�nebilir lif i�eren yiyecekler aras�nda elma, arpa, yulaf, fasulye ve di�er kuru baklagiller, meyve ve sebzeler yer al�yor. Di�er ��z�nebilir lif kaynaklar� ise psilyum (pire otu), guar gum, pancar lifi, xanthan gum ve pektin.

3. ��z�nemeyen lifler mide, ince ba��rsaklar ve kal�n ba��rsaklar�n �al��mas�n� g��lendiriyor. Bu�day ekme�i, kahverengi pirin� gibi tohumlu, taneli yiyeceklerin t�m� ��z�nemeyen lif kayna��d�r. Baz� yiyecekler do�al m�shil maddesi i�eriyor. Bunlar: kabak, bal, rubarb (Antrakinont t�revi glikozid i�eren bitki), incir, kuru erik, ahududu, �ilek, elma kompostosu.

4. Lifli yiyecekler diyabeti kontrol alt�nda tutmaya yard�m ediyor. Lif bak�m�ndan zengin diyet kan �ekerinde daha yava� art��a yol a��yor.

5. Lifli g�dalar mide, ince ba��rsaklar ve kal�n ba��rsaklar�n daha sa�l�kl� olmas�n� sa�l�yor. Meyve, sebze ve t�m bakliyatlarda bulunan do�al lifler kal�n ba��rsakta mayalan�yor ve kalsiyum gibi �nemli minerallerin emiliminde v�cudumuza yard�m ediyor.

6. Lifli yiyecekler bizi tok tutuyor. �nsan v�cudu liften enerji ya da kalori alm�yor. Bu nedenle lifli g�dalar yedi�imizde �i�iyoruz, tamamen doyuyoruz. Ayr�ca, lifli g�dalar daha az kalori i�eriyor. �rne�in, bir fincan brokoli yakla��k 25 kalori iken bir fincan beyaz pirin� ise 200'den fazla kalori i�eriyor.

Peki g�nl�k ne kadar life ihtiyac�m�z var?

Yedi�imiz her bin kalori i�in 14 gram lif t�ketmeliyiz. Bu kad�nlar i�in yakla��k 25 gram, erkekler i�in ise 38 gram olarak t�ketilmeli. 2 ya��n alt�ndaki �ocuklara lifli g�da �nerilmiyor. Bir�ok meyve, sebze ve t�m hububatlar�n bir porsiyonu yakla��k 2-3 gram lif i�eriyor. Pi�mi� kuru fasulye ve bakliyatlar�n bir k�sesinde ise 10-15 gram lif bulunuyor.

Zaman Online

Domatesi pi�irerek t�ketin

Tue, 11 Nov 2008 01:18:04 +0200

Ak�ll� beslenerek kanser riskini minimuma indirin.Amerika’n�n en �nde gelen kanser ara�t�rmac�lar�ndan Dr. Mitchell Gaynor’a g�re kanserin t�ketilen g�dalarla do�rudan ili�kisi var. Antioksidan yo�un bir beslenme program� ile kanser riskinizi en d��k seviyede tutabilirsiniz. Kanser vakalar�n�n d��k seyretti�i Fransa’da halk�n s�rr� da “ak�ll� beslenme” form�l�.

Kanserle m�cedelede kilit �neme sahip olan ba��kl�k sistemimizle ilgili neler s�yleyebilirsiniz?

Ba��kl�k sistemimizin faaliyetlerini ikiye ay�rabiliriz birincisi Do�al Ba��kl�k Sistemi, ikincisi Kazan�lm�� Ba��kl�k Sistemi. Do�al Ba��kl�k sistemi v�cudumuzun ilk savunma hatlar�n� te�kil eder. Kazan�lm�� ba��kl�k sistemi ise daha komplike i�leri ele alan, belirli d��manlara kar�� savunma geli�tiren bir yap�d�r.

Do�al ba��kl�k sistemimize derimiz, g�z ya��m�z, kulak kirimiz bile dahildir. Do�al katil h�crelerimiz ise her an i�inin ba��ndad�r. Herhangi, s�radan bir h�cremiz her g�n 10.000 sald�r�ya maruz kalmaktad�r ve alaca��m�z iyi bir antioksidan takviyesi bu h�crelerin �o�unun zarar almadan g�n� bitirmesini sa�lar. Sahip oldu�u asil h�crelere “T-cells” denir ve kemik ili�inde olu�urlar. T-h�creleri profesyoneldirler. �htisas yapt�klar� konunun d��na ta�mazlar. G�rev da��l�m�n� yapt�ktan sonra kar��la�t�klar� her sald�r�da ��lg�nlar gibi �o�alarak sava��rlar.

Bu anlatt�klar�n�za bakacak olursak bizlerin hi� hastalanmamas� gerek Dr.Gaynor?

Ba��kl�k sistemimiz bazen tam tan�mlama yapamaz ve v�cudumuzu yabanc� bir madde gibi alg�l�yarak sald�r�ya ge�er. Artirit, Multiple Sclerosis, alerjik reaksiyonlar, ba��kl�k sistemimizin sebep oldu�u hastal�klard�r. Mesela son zamanlarda s�k s�k i�iti�iniz Heliobakter plori... Bu bakteri mide duvar�m�za yada ince barsaklar�m�z�n �st k�sm�na yap��r, �reyi amonya�a ayr��t�rarak barsa�� tahri� etmeye ba�lar. Tedavi edilmedi�i takdirde �lsere d�n��ece�i kesindir. Ama kanser de s�z konusudur. Bu s�re�de rol oynayan bir enzim var: COX2 ve bu enzim kanser �al��malar�nda �ok �nemli bir yer tutuyor. COX2 enzimi PGE2 enziminin �retimini kam��lar. PGE2 de meme, prostat ve kolon kanserine neden olabilir. Ayr�ca, damar t�kanmas�na neden olur. Kanserden korunman�z i�in PGE2’nin seviyesini d��rmelisiniz. Bunun en basit yolu da ya�� hayat�n�zdan ��karmak yada makul �l��lerde t�ketmektir. Ba��kl�k sisteminiz sizin �zel kuvvetlerinizdir, sizin i�in �l�r, �ld�r�r. Ona iyi bak�n ��nk� o sizin t�m hastal�klara kar�� en b�y�k silah�n�z, m�ttefikinizdir. Buna kanser de dahil.!

Son zamanlarda �z�m �ekirde�i extresinin kuvvetli bir kansorejen oldu�unu �ok fazla duymaya ba�lad�m. Do�ru mu?

Pycnogenol ve �z�m �ekirde�i extresi. Bu iki maddeden elde edilen a�a�� yukar� ayn�d�r diyebiliriz. Ama benim fikrimi soracak olursan�z, ben pycnogenolu tercih ederim. Bu nontoksik bioflavonoid Avrupa’da en �ok t�ketilen, en �ok sat�lan besin takviyesidir. Pycnogenol suda ��z�l�r ve do�rudan kan dola��m�m�za girer.

Siz bayanlar� memnun edecek ba�ka bir �zelli�i daha vard�r bu maddenin. Kolajen eksikli�ini giderir. Daha basite indirgersek y�llar�n etkisiyle bo�alan, sarkan derimizin yenilenmesinde �ok �ok etkilidir. Avrupal� kad�nlar�n 1960’larda ke�fetti�i bu bioflavonoidden g�nde 100 miligraml�k bir kaps�l almak yeterlidir.

Kanserden korunmada detoxification’�n (v�cudumuzdaki zehirlerden ar�nma) rol� ne kadard�r?

�ok �nemli bir noktaya de�indiniz. Hepimizin v�cudumuzda kansorejenleri etkisiz hale getirebilecek enzimler ta��yoruz. Sarm�sak ve ye�il �ayda bulunan antioksidanlar�n bu enzim d�zeylerini y�kseltti�ini biliyoruz. Bu enzimler b�t�n dokular�m�zda vard�r ama genetik fakt�rlerden kaynaklanan farkl�l�klar da mevcuttur. Yani herkes e�it de�ildir. Johns Hopkins �niversitesinden Katy Helzhauer bu enzimlerin, meme kanseri olan ve olmayan kad�nlar �zerindeki etkilerini kar��la�t�rm�� ve �u sonuca ula�m��t�r. Anormal detoxification enzimi geni ta��yan kad�nlar, di�erlerine g�re 4 kat fazla risk alt�ndad�rlar. Bu sonu� �nemlidir ��nk� bu anormal geni ta��yanlar�n toplumdaki oran� % 45leri bulmu�tur. Bu gen sigara sebebiyle olu�an akci�er kanserlerinde de ayn� etkiye sahiptir.

D V�TAM�N� MEME KANSER� R�SK�N� Y�ZDE 20 AZALTIYOR

Sizi beklerken okudu�um bir makalede vitamin D ve meme kanseriyle ilgili �nemli bir geli�meden s�z ediliyordu, nedir bu geli�me?

Son ara�t�rmalarda ortaya ��kan �ok �nemli bir geli�me bu asl�nda. G�dalar ve g�ne� ��ndan sa�lanan vitamin D nin meme kanseri riskini % 20 azaltt�� kesinlik kazand�. �stelik �strojen ve progesteron hormonlar�na pozitif t�m�rlerin geli�iminde de bu riski d��r�yor. D�nyada her y�l bir milyondan fazla kad�na meme kanseri te�hisi konuluyor ve bunlar�n �ok b�y�k bir k�sm�da hormon resept�rleri pozitif t�m�rl� kanserler. Bu konudaki �al��malar� daha sa�lam temellere oturtmak i�in yap�lan bir di�er �al��mada Kanada’da yap�ld�. Meme kanseri te�hisi konulmu� ve D vitamini kullanan 759 kad�n ve yine D vitamini alan 1135 sa�l�kl� kad�n kar��la�t�rmaya tabii tutulmu�tur. Ara�t�rmac�lar�n a��klad�� sonu�lar ��yle Y�ksek dozlarda vitamin D takviyesi t�m�rlerin olu�ma riskini % 24 oran�nda azaltm��t�r.

S�YAH �Z�ME EVET YER FISTI�INA HAYIR

Frans�zlar �ok ya�l� beslenip, ��lg�n gibi sigara ve �arap i�iyor. statistiklere bakt��m�zda kalp hastal�klar�n�n pek �ok �lkeye g�re �ok az oldu�unu g�r�yoruz. Ayn� sonu�lar kanser i�inde s�z konusumu acaba?

Amerika ile k�yaslarsak evet kansere yakalanma oranlar�da daha d��k. Garip ama bu sonu�lar�n hepsi ��lg�n gibi i�tikleri �araba dayan�yor. �zellikle k�rm�z� �arap, i�inde bar�nd�rd�� antioksidanlarla (tanin, fenol, epicatechin) kan inceltici g�revi yap�yor ve tabi ki kalp hastal�klari riskinide azalt�yor. �arab�n i�inde bulunan bir ba�ka sa�l�kl� madde daha var. Resveratrol... Ayn� zamanda kanserle de m�cadele ediyor. Resveratrol bir �ok g�dada bulunuyor ama y�ksek miktarlarda bulundu�u iki besin �e�idi var. K�rm�z� �z�m ve yer f�st��. Yer f�st��n� size tavsiye etmiyorum, hem �ok ya�l�, hem de i�inde aflatoksin isimli kansorejeni bar�nd�r�yor.(Bir s�ylentiye g�re Saddam H�seyin 1991 deki k�rfez sava��nda bu toksini Amerikan askerleri �st�nde kullanm��!) Ama k�rm�z� �z�m� hepinize �iddetle tavsiye ederim. �zellikle so�uk ve nemli �lkelerin �z�mlerinin daha fazla resveratrol i�erdi�inide belirtmek isterim.Yani Fransa,Kanada gibi. Resveratrolun, enflamasyonu tetikleyen COX2 enzimini durdurma etkisindende s�z etmeliyim tabi� ki.(Enflamasyonu tetikleyen ve kansere yol a�an enzim.)Ayr�ca k�t� kolestrol olarak adland�r�lan LDL �zerinde de olumlu etkileri vard�r.

UYARI: Alkol�n meme kanserine yol a�an fakt�rlerden biri oldu�u kan�tlanm��t�r. Kad�nlar alkol t�ketimini minimuma indirmelidirler. �arap i�mek yerine g�nde 1000 mikrogram resveratrol kaps�l�n� bir bardak �z�m suyuyla beraber almalar� tavsiye edilir. �arap a��ld�ktan sonra d��arda bekletilirse bir g�n i�inde i�ersindeki resveratrol buharla��r, buzdolab�nda saklan�rsa yakla��k 1 hafta dayan�r.

DOMATES� P��M�� YEMEL�S�N�Z

Dr. Gaynor, yine son zamanlarda kanserden korunman�n yolu olarak koyu renkli, �zellikle de k�rm�z� sebze ve meyveleri t�ketmemiz gerekti�i s�yleniyor? Siz ne diyorsunuz?

Karoten ailesinden s�z ediyorsunuz. Karotenler ya�da ��z�len pigmentlerdir. Kimyasal akrabalar�n�n ad� A vitaminidir. 600 kadar karoten i�eren bitkinin i�inden 50 kadar�n�n b�breklerimizde A vitamine �evrilebilme �zelli�i oldu�unu biliyoruz. A vitamini ba��kl�k sistemimiz i�in en �nemli vitamindir, enfeksiyonlarla sava��r, h�cre yap�s�n�n b�t�nl��nde �nemli rol oynar. Fakat fazla al�nan A vitamini toksiktir. L�K, k�rm�z� bir pigmenttir ve domates, havu�, kay�s�, k�rm�z� biber, greyfut ve karpuzda bolca bulunur. Beyler, prostat�n�z domatese bay�l�r.Yap�lan ara�t�rmalar g�stermi�tir ki, artan likopen t�ketimi e�ittir d��k prostat kanseri riski. E�er her hafta 10 porsiyon dometesli g�da al�rsan�z prostat kanseri riskinizi % 45 azalt�rs�n�z. Beslenme uzmanlari genellikle sebze ve meyveleri �i� t�ketmemizi tavsiye ederler ama bu likopen i�in tam tersidir. Pi�mi�i �ok daha etkilidir, ��nk� sindirim sistemimizin, �i� domatesten alabildi�i likopen miktar� �ok d��kt�r. Protein ve liflerin i�inde kilitli duran karoten pigmentleri ancak pi�irilince serbest kal�r. LUTE�N ve ZEAXANTH�N, bu iki karoten �e�idi daha �ok kara lahana, ye�il lahana, �spanak, m�s�r ve sar� renkli sebzelerde bulunur ve meme kanseri riskini d��r�r.

V�TAM�N-M�NERAL TEST� YAPTIRIN

Kansere kar�� koruyan bitkileri kullan�rken miktarlar�n� nas�l ayarlamal�y�z?

Tabiiki herkes i�in ayn� miktarlar s�z konusu de�il. Bir ki�inin folik asit miktar� tehlikeli seviyelere d��m��ken bir di�erininki gere�inden fazla y�kselmi� olabilir. G�n�m�zde vitamin-mineral seviyelerimiz tespit edebilen testler mevcuttur. Bu testlerin neticesine g�re planlama yapmak daha ak�lc�d�r. L�zumlu miktarlar�n tespitinde, ya�ad��n�z �evre, genetik yap�n�z, emilim yapma kapasiteniz de etkendir. �rnek olarak tekrar sigara tiryakilerine d�nece�im. Sigara insan v�cudunda depolanm�� t�m antioksidanlar� t�ketir, daha da k�t�s� detoksifikasyon enzimlerimizden olan (kansorejenleri elemine eden enzimler) glutathionenin eksilmesine de sebep olur. Sonu� akci�er kanseri. Burada g�stermek istedi�im miktar tespitinde yasam bi�imimizin ne kadar belirliyici oldu�udur.

G�lg�n S�NMEZ / VATAN

Vir�s�n De Vir�s� Olur Muymu�; Diyenlere

Thu, 06 Nov 2008 12:59:16 +0200

Yak�n zamanda Nature dergisinde yay�nlanan habere g�re bir�o�umuzun hastal�k sebebi olan vir�sler �zerinde k�t� etki yapan ba�ka bir vir�s ke�fedildi.Bu yeni vir�s�n bilinen en b�y�k mimivir�slerden birinin i�inde ya�ad�� tespit edildi.

2003′te Paris’te bir su kulesinin i�inde ke�fedilen bu yeni mimivir�s t�r�ne g�rece b�y�k oldu�u i�in “mamavir�s” ad� verildi.Mamavir�s �zerinde yap�lan incelemelerde ona yap��k �ok daha k��k bir vir�s ke�fedildi.Yaln�z 20 geni olan bu k��k vir�se “Sputnik” denildi.�al��malar sonunda,Sputnik’in mamavir�s�n �o�alma mekanizmas�n� etkileyerek �arp�k vir�s yap�lar� ve sorunlu kapsidler �retmesine sebep oldu�u anla��ld�.Ayr�ca mimivir�s� de benzer �ekilde etkiledi�i de bulundu.Sputnik ile vi�r�s aras�ndaki ili�kinin bakteri ile bakteriyofaj aras�ndakine benzedi�i i�in Sputnik’e virofaj da deniliyor.Akla gelen en �nemli sorulardan biri de �u “Acaba virofaj t�rlerinden baz�lar� insanlar �zerinde hastal��a sebep olan vir�slere de zara verebilir mi?”Biz ne kadar bu konuya olumlu bakmak istesek de ara�t�rmac�lar temkinli.Virofajlar�n etkinliklerinin b�y�kl�kle alakal� olabilce�i d��n�l�yor ve HIV gibi vir�slerin b�y�kl�klerinin virofaj sahibi olabilmek i�in uygun olmad�klar� kan�s�ndalar.Her ne kadar kesin konu�ulamasa da yeni bir virofaj t�r�n�n bulunmas�na �ok d��k bir olas�l�k g�z�yle bak�l�yor…

�nekler en b�y�k �evre d��man�

Thu, 06 Nov 2008 12:54:40 +0200

B�y�kba� �iftlik hayvanlar�n en b�y�k �evre d��man� oldu�u a��kland�.

�Birle�mi� Milletler’e ba�l� G�da ve Tar�m �rg�t�’n�n (FAO) haz�rlad�� 400 sayfal�k rapora g�re, b�y�kba� hayvanlar, iklime, ormanlara, i�me suyuna ve vah�i do�a ya�am�na b�y�k zarar veriyor. K��kba� hayvan, tavuk, domuz ve ke�ilerin de �evreye benzer zararlar verdi�i belirtilen raporda, bu konuda en �ok su�lanmas� gereken canl�lar�n d�nyada ya�ayan 1.5 milyar s��r oldu�unu a��kland�.�

Rapora g�re, k�resel �s�nmaya neden olan sera gazlar�n�n y�zde 18′i b�y�kba� hayvanlardan ��k�yor. B�y�kba� hayvanlar, d�nyay� karbondioksitten 20 kat daha h�zl� �ekilde “�s�tan” metan gaz�n�n da y�zde 9′unu �retiyor!�

B�y�kba� hayvanlar�n “�evre g�nahlar�”, k�resel �s�nmayla da s�n�rl� kalm�yor. Havay� kirleten t�rde, 100′�n �zerinde farkl� gaz salan s��rlar, d�nya �ap�nda ormanl�k alanlar�n yok olmas�yla da su�lan�yor.

G�bre �retmek, eti i�lemek ve nakletmek i�in yak�lan mazot da, sera gazlar�ndan en bilineni olan karbondioksitin atmosfere toplam sal�n�m�n�n y�zde 9′una neden oluyor.

Sel�liti �nleyen g�dalar

Wed, 22 Oct 2008 23:58:44 +0300

Ankara Kad�n Hastal�klar� ve Do�um Hastanesi Diyetisyen Lale Sa�l�k, ANKA’ya yapt�� a��klamada, Ananas ve biberiye gibi besinlerin sel�lit olu�umunu engelledi�ini bildirdi. Sa�l�k, taze ananasta bulunan bromelin enziminin protein ayr��t�r�c� ve sindirimine yard�mc� bir enzim oldu�unu s�yleyerek “K�k�rtl� bile�ikleri de i�eren bromelin enzimi sadece protein sindirimine yard�mc� olmakla kalmaz, �i�kinli�in ve �demin at�lmas�na da katk�da bulunur. B�ylece sel�lit olu�umunu engellemeye yard�mc�d�r” dedi. Diyetisyen Sa�l�k, biberiyenin ise, kan dola��m�n� h�zland�r�c� etkisi sayesinde sel�lit olu�umunu engelledi�ini ifade ederek �unlar� s�yledi:

“1-2 tatl� ka�� dolusu ince k�y�lm�� biberiyeyi 1 bardak kaynar suyla 10 dakika kadar demleyip g�n i�erisinde2-3 bardak �eklinde t�ketebilirsiniz. Ayr�ca yap�lan ara�t�rmalar sel�lit olu�umunu azaltmada antioksidan ��eler olan A, C vitaminleri ve �inkonun etkili oldu�unu g�stermektedir”

-HAM�LEL�KTEK� HORMANAL DE��M SEL�L�T �ZER�NDE ETK�L�-

Diyetisyen Lale Sa�l�k, sel�lit, �zellikle kad�nlarda g�r�ld��n� belirterek “Sel�lit, derinin alt�ndaki ya� dokusunun ba� dokular aras�nda s�k��mas� sonucunda, kan ve lenfatik dola��m bozuklu�u ile birlikte derinin �st k�sm�nda ��k�nt�lerin ve portakal kabu�u g�r�n�m�n�n olu�tu�u tablodur” dedi. Sel�liti olu�turan risk fakt�rlerine ili�kin de bilgi veren Diyetisyen Sa�l�k, �zellikle ergenlik, hamilelik ve menopoz gibi d�nemlerde olu�an hormonal de�i�imin de sel�lit olu�umunda etkili oldu�unu s�yleyerek “�strojen hormonunun sel�lit olu�umunu tetikledi�i g�r�lm��t�r, bu nedenle de kad�nlarda sel�lit olu�umu erkeklere g�re �ok daha fazlad�r” diye konu�tu.

Diyetisyen Lale Sa�l�k sel�liti olu�turan di�er fakt�rleri ise ��yle s�ralad�:

“Ki�inin genetik yap�s� ve metabolizma h�z�, dola��m sistemi ve sindirim sisteminde ya�ad�� sorunlar, al�nan do�um kontrol hap� ve hormonal ila�lar, Dengesiz beslenme; ya�, �eker ve tuz oran� y�ksek besinleri s�rekli olarak t�ketme e�ilimi, yetersiz fiziksel aktivite ve sedanter bir ya�am, stres, sigara ve alkol kullan�m�, �ok dar pantolon ve diz alt� �orap giymek, s�rekli bacak bacak �st�ne atarak oturuyor olmak, kan ve lenfatik dola��m sistemini olumsuz etkileyerek sel�lit olu�umunu tetiklemektedir."

-BOL SU VE SPOR-

Sel�litin daha �ok kal�a, basen, diz ve bile�in i� k�s�mlar�, bald�rlar�n arkas� ve �st bacak b�lgesinde yo�unla�t��n� ifade eden Diyetisyen Lale Sa�l�k sel�lite kar�� al�nmas� gereken �nlemleri ise ��yle s�ralad�:

*Yeterli ve dengeli beslenmeye ve ��n atlamamaya �zen g�steriniz.

*G�nl�k 2,5-3 litre kadar s�v� almaya �zen g�steriniz. Alaca��n�z bol su, h�cre ve dokular�n�z� besleyerek toksinleri v�cudunuzdan h�zla atman�za yard�mc� olacak, b�ylece sel�lit olu�umunu da �nleyecektir.

*Rafine �ekerler, hayvansal ya�lar ve fast food yiyeceklerden tamamen uzak durarak g�nl�k tuz t�ketiminizi de s�n�rland�r�n�z.

*Damarlar�n�z�n en b�y�k d��man� olan alkol ve sigaray� hayat�n�zdan ��kar�n�z.

*G�venilir miktarlar�n �zerinde (300 mg/g�n) kafein al�m�ndan uzak durunuz.

*Daha hareketli bir ya�am daha az sel�lit demektir. Bu nedenle haftan�z�n 3-4 g�n�n� 30-60’ar dakika s�recek olan y�r�y��, y�zme, yoga, pilates, jimnastik gibi sporlara ay�rmaya �al��n�z. B�ylelikle kan dola��m�n�z� art�rarak sel�lit olu�umunu �nleyebilirsiniz.

*Yemeklerinizde kulland��n�z ya� miktar�n� azaltmaya �al��n�z. Yemeklerinizi k�zartma, kavurma gibi i�lemlerle de�il, ha�lama, �zgara ya da bu�ulama tarz�nda pi�irme y�ntemleriyle pi�iriniz.

*�ok s�k kilo al�p vermekten ka��n�n�z.

*Posa i�eri�i zengin sebze, meyve ve kuru baklagillerle tam tah�l �r�nlerine beslenmenizde daha fazla yer ay�r�n�z.

Kaynak: Aktif Haber

Zaman� durduran besinler

Wed, 22 Oct 2008 23:57:07 +0300

Anti-aging yani ya�lanmay� durdurma son zamanlar�n en s�k konu�ulan sa�l�k konular�n�n ba��nda gelmektedir ��phesiz. Asl�nda anti-aging diye bir �ey yoktur �nemli olan biyolojik saati do�ru kurmak ve ya�am tarz�m�zdaki do�ru de�i�ikliklerle ya�am kalitemizi art�rmakt�r. Beslenme al��kanl�klar�n�z� g�zden ge�irin a�a��daki besinleri daha �ok t�ketmeye �al��n ve fark� g�zleyin…

1. B��rtlen Familyas�

B��rtlen familyas�ndaki minyon, �irin bir o kadar da yararl� meyveler �lkemizde s�kl�kla re�el olarak t�ketilmektedir. Oysa bu meyvelerin taze meyve olarak ara ��nlerde t�ketilmesi y�ksek anti-oksidan i�eriklerinden �t�r� h�cre �l�mlerini geciktiricidir. Fareler �zerinde yap�lan �al��malar yaban mersininden zengin diyetle beslenen deneklerin haf�za ve motor faaliyetlerinde geli�meler, ya�a ba�l� fakt�rlerde de koordinasyonlu azalmalar saptanm��t�r. Ayr�ca bu fitokimyasallar�n damar sa�l��n� geli�tirdi�i, tansiyonu dengeledi�i de g�zlenmi�tir. Son olarak iyi bir C vitamini kayna�� da olan b��rtlengiller sa�l�kl� h�creler i�in elzem olan E vitaminin de fonksiyonlar�na yard�mc� olabilmektedir.

2. Koyu ye�il yaprakl� sebzeler

Bu sebzeler, damarlara toksik etki yaparak Alzheimer ve kalp hastal�klar�na yatk�nl�� art�ran homosistein denen kimyasallar�n par�alanmas�nda g�revli folat, ve B6 vitaminlerinden zengindir. Ispanak, k�v�rc�k lahana, semizotu, marul, fesle�en gibi ye�illeri sofralar�n�zdan eksik etmeyin. Neuroscience Labarotuvar�n�n yapt�� en son �al��maya g�re �spanakda g�bek maruldan 3 kat fazla folat bulunmaktad�r. Temel Reis’in g�� kayna�� me�hur sebze art�k harika bir antioksidan olarak bilinmektedir.

3. Somon, ringa, sardalye bal�klar�

V�cudumuzun �retemedi�i ama belli dengede ihtiya� duydu�u omega 3 ya�lar�ndan zengin, a��k sularda yeti�mi� bu bal�klar� haftada 3 kez mutlaka t�ketmelisiniz. Bal�k t�ketemiyorsan�z hem hayvansal hem de bitkisel omega 3 kar��mlar�ndan doktorunuza dan��arak t�ketmeye ba�lamal�s�n�z. Omega 3’�n en iyi bitkisel kaynaklar� aras�nda koyu ye�il yaprakl� sebzeler, ya�l� tohumlar ve keten tohumu da say�lmaktad�r.

4. K�rm�z� �arap ve �z�m suyu

��eri�indeki alkol�n beyin fonksiyonlar�n� olumsuz etkilemesinden dolay� �z�m suyuna kar�� 1–0 yenik duran k�rm�z� �arap en son �al��malarda galibiyeti kapt�rd�. James Joseph adl� bilim adam� taraf�ndan yap�lan bir ara�t�rmada �z�m suyunun belirgin olarak k�sa s�reli haf�za ve motor becerileri geli�tirdi�i g�zlenmi�. Bu etkiyi dopamin seviyelerindeki art��a ba�layan Joseph, Konkord �z�mlerinin di�er meyve ve sebzelere oranla daha fazla antioksidan i�erdi�ini saptam��.

5. Tam Tah�llar ve Kuru baklagiller

Sa�l�kl� beslenme ad�na yap�labilecek en kolay ve yararl� yollardan biri de kepekli pirince ge�mek olabilir. Kognitif sa�l�k a��s�ndan �ok �nemli olan vitaminler ve magnezyumdan zengin bu besin, ayn� zamanda B6 vitamini ile de homosistein seviyelerini d��rebilmektedir.

Kurubaklagiller ise olmazsa olmaz besinlerin ba��nda gelir ve Meksika fasulyesi ya da barbunya gibi k�rm�z� fasulyeler i�erikleri a��s�ndan ba�� ekmektedir. ��eriklerindeki A, E ve D vitaminleri ile h�creleri koruyucudurlar. Haftada en az 3 kez t�ketmelisiniz.

6. Yo�urt

S�t ve s�t �r�nleri normalde zor sindirilmeleri ra�men yo�urt bir istisnad�r. �zellikle son zamanlarda de�er kazanan kefir ve probiyotik yo�urtlar�n sa�lad�� iyi huylu bakteriler ba��rsak aktivitelerimizi h�zland�r�r. Ya�la birlikte, �zellikle posa kayna�� fakir, yanl�� beslenen, fast food fazla t�keten bireylerde barsaklardaki bu iyi huylu bakteriler azal�r ve hastal�klara kar�� daha savunmas�z kal�r�z. Bunun i�in probiyotik yo�urt ve light kefir t�ketiminizi art�rmal�s�n�z.

7. Ceviz, F�nd�k, Badem

Daha �ncede bahsedildi�i gibi bitkisel omega 3 i�in en iyi kaynaklardan biridir. Her g�n de�i�meli olarak 10 f�nd�k veya 8 badem veya 4 ceviz i�i t�ketebilirsiniz. Ayr�ca E vitamininin de en iyi kaynaklar�ndan olan ya�l� tohumlar, normal h�cre faaliyetleri sonras�nda olu�an ancak h�crenin �nemli komponentlerine zarar verme riski olan serbest radikalleri kontrol edebilir. M�s�r gevre�i, salata ya da ara ��nler i�in lezzetli se�imlerdir.

8. Zeytinya�� ve Keten tohumu

Akdeniz Mutfa��n�n alt�n s�v�s� zeytinya�� i�eri�indeki yararl� bile�iklerle sa�l�k sigortam�z gibidir. �nemli olan i�eri�inde yararl� ��eleri bulunduran ilk s�k�mlardan, a��r� ka�madan t�ketmektir.

Keten tohumu ve bu tohumun ya�� da olduk�a �nemli bile�ikleri ile hem v�cudumuzda �retemedi�imiz elzem ya�lar� sa�lar hem de antiaging i�in �nemli fonksiyonlar� vard�r. Kanser vakalar�n�n ya�am ve beslenme al��kanl�klar�nda yap�lan de�i�ikliklerle %30-40 oran�nda azalt�labilece�ini s�yleyen ara�t�rmalarda keten tohumu kullan�m�n�n da �ok etkili oldu�u g�zlenmi� bu nedenle gastronomik s�perstar se�ilmi�tir.

9. Sar�msak

K�t� kokusuyla rahats�z edici bulunan ancak yemeklere katt�� e�siz lezzetliyle de gurmelerin ba� listelerinde bulunan sar�msak sa�l�k i�in de olmazsa olmazlardand�r. Antioksidan �zellikleri d��nda, antiviral ve antibakteriyel fonksiyonlar� da fevkalade �nemlidir. �i�, d�v�lm�� halde t�ketmek en iyisidir

Kaynak: dmeq.com

Organik �r�nle toksik etkiyi en aza indirin!

Wed, 22 Oct 2008 23:53:53 +0300

�u anda beslenmemizdeki tar�m ila�lar� ile insanlardaki sa�l�k sorunlar�n� ba�da�t�ran �ok az kan�t vard�r ancak hayvanlardaki sa�l�k sorunlar�yla ilgili pek �ok kan�t vard�r.Hayat boyu tar�m ilac� kal�nt�s� yemenin bize ne gibi bir toksik etkisi olabilece�ini veya �e�itli tar�m ilac� kal�nt�lar�n�n nas�l kar��p bir kokteyl etkisi yarataca��n� tam olarak bilmiyoruz. E�er tar�m ilac� t�ketiminizi azaltmak istiyorsan�z o zaman organik besinleri tercih edin. Standart meyve ve sebze yemenin sa�l��m�z i�in �nemi �ok b�y�k sak�n onlar� diyetinizden ��karmay�n. ��nk� meyve ve sebze yememenin riskleri tar�m ilac� kal�nt�lar�na maruz kalman�n muhtemel risklerinden �ok daha fazlad�r.

Organik besinlerde katk� maddeleri var m�d�r?

Alerjik reaksiyonlarla ili�kisi olanlar dahil olmak �zere bir �ok potansiyel olarak zararl� olan katk� maddesinin organik besin �retiminde kullan�m� yasakt�r. Normal besinlerin i�lenmesinde y�zlerce katk� maddesinin kullan�m�na izin verilirken organik yiyecek ve i�eceklerde �ok s�n�rl� olarak izin verilir ve �retici bunlar� ancak �r�nlerinin bu madde olmadan �retilemeyece�ini veya muhafaza edilemeyece�ini kan�tlarsa kullanabilir.

Organik �ift�ilikte standart �ift�ilikte kullan�lan antibiyotiklerin kullan�m� yasakt�r. E�er bir hayvan� tedavi etmek i�in antibiyotik kullan�l�rsa o hayvan�n eti i�in ne zaman kesilebilece�i veya ne zaman s�t verebilece�i ile ilgili kat� zaman k�s�tlamalar� vard�r.

Organik besinlerin tad� daha m� g�zel?

Elbette kendi do�al h�z�nda, haftalar i�erisinde besin a��s�ndan zengin toprakta yeti�ip g�ne�te olgunla�an bir domatesle serada �ok h�zl� yeti�tirilen bir domates aras�nda lezzet fark� olacakt�r.

Neden organik besinler pahal�d�r?

Organik besinler �retimine harcanan zaman, �aba ve yat�r�m �ok fazla oldu�undan dolay� her zaman organik olmayan besinlerden daha pahal� olacakt�r ama organik besinlerin fiyatlar� zamanla d��mektedir. B�t�eye biraz dikkat edilmesi ve abur cubura daha az para harcanmas� ile organik besinlere yer a��labilir.

Organik besinler daha pahal� olsalar da fiyatlar� zamanla d��yor. �nsanlar daha fazla organik besin ald�k�a daha ula��labilir olacaklar.
* ��lenmi� organik besinler genelde ya� ve �eker a��s�ndan zengin olmalar�yla ele�tiriliyor. B�t�n yiyecek i�eceklerde oldu�u gibi i�eri�i ve besin de�erlerini g�steren etiketi inceleyin.

Ekim ve dikim �artlar�

Tohum; genetik olarak yap�s� de�i�tirilmemi�,� sentetik pestisitler, radyasyon� g�rmemi� biyolojik �zellikte� olmal�d�r.

Fide; organik tohum veya ana bitkiden elde edilmi�, �retimi s�ras�nda hormonlar�n kullan�lmad��, toprak ve iklim ko�ullar�na uygun olmal�d�r.

Sulama �artlar�

Sanayi ve �ehir at�k sular� ile drenaj sisteminden elde edilen drenaj sular� organik tar�mda kullan�lamaz.
Sulama suyu �evre kirlili�ine toprak yap�s�nda bozulmaya yol a�mamal�d�r.

Hasat �artlar�

Organik �r�nlerin hasad�nda kullan�lan teknik ara� ve gere�lerin ekolojik tahribat ve kirlilik olu�turmamas� gerekir.

-Toplama materyalleri hijyenik olmal�d�r.
-Toplama alan� son iki y�l i�inde yang�n ge�irmi� olmamal�d�r.
-Toplama alan�ndaki do�al ya�am dengesinin ve t�rlerin korunmas� sa�lanmal�d�r.

D�KKAT!

Y�netmeli�e g�re organik tar�msal �r�n �reten ve satanlar; ambalajlar�nda logo kullanmak zorundad�r. Bu logolar� �zerinde bulundurmayan �r�nler i� pazara sunulamaz. Al��veri�-lerinizde mutlaka bakanl�k onayl� logolara dikkat ediniz.

Milliyet

K�lt�r Mantar� �retim Sekt�r� ve Korkuteli

Wed, 22 Oct 2008 23:51:08 +0300

KORKUTEL�’DE MANTAR �RET�M SEKT�R�, GEL��MELER VE BEKLENT�LER

Do� Dr. Orhan �Z�ATALBA�
Akdeniz �niversitesi Korkuteli Meslek Y�ksekokulu

D�nya k�lt�r mantar� �retimi 3,3 milyon ton olup �retimin %33’� AB �lkeleri %30’u Asya, %20’si G�ney Amerika’da yap�lmaktad�r.� Avrupa Birli�i 1,1 milyon ton �retime sahiptir. Hollanda tek ba��na 1/4’�n� �retmektedir. Fransa, �ngiltere takip etmektedir.

Korkuteli T�rkiye’nin k�lt�r mantar� yeti�tirme ve kompost �retiminde k�lt�r merkezi durumundad�r. T�rkiye taze mantar �retiminin yakla��k olarak �’si , kompost �retiminin ise 1/2’sinden fazlas� Korkuteli’de ger�ekle�tirilmektedir. �l�e’deki �retici say�s� 1000 civar�nda olup, sekt�r 5000 ki�iye i� olana�� sa�lamaktad�r.

T�rkiye’de k�lt�r mantar� �retimi 1973 y�l�nda 80 ton, 1983 y�l�nda 1400 ton, 1995 y�l�nda 7.728 ton olup, 2005 y�l�nda yakla��k 40 bin ton/y�ld�r.� Korkuteli’de mantar �retim miktar� 18.000 ton civar�nda olup tek ba��na toplam �lke �retiminin %45’i Korkuteli il�esinde ger�ekle�tirilmektedir.

T�rkiye kompost �retimi 150 bin ton kadard�r. Korkuteli bunun yakla��k yar�s�ndan fazlas�n� (%53) �retmektedir. Ancak Korkuteli’nde kompost �retim kapasitesinin yar�s� kullan�lmaktad�r. Dolay�s�yla esas �retim kapasitesi 145 bin ton/y�l kadard�r.

Halen �lkemizde k�lt�r mantar� t�ketimi yeterli d�zeyde de�ildir. Ki�i ba��na y�ll�k 500 gr civar�nda olan t�ketim, Avrupa Birli�i �lkelerinde 2,5 kg kadard�r.� Dolay�s�yla sekt�r h�zla geli�mekle birlikte geli�mi� �lkelerle kar��la�t�r�ld��nda arzulanan d�zeye ��kmam��t�r.

Sekt�r ekonomik krizlere ra�men son� 10 y�lda 10 kat b�y�m��t�r.� Bundan sonra yap�lacak do�ru �al��malarla 5-6 kat daha b�y�mesi m�mk�nd�r. Sermaye devir h�z�n�n fazla olmas� nedeniyle yat�r�mc�lar i�in cazip bir �retim koludur.

Ayr�ca taze k�lt�r mantar� t�ketimi d��nda i�lenerek (konserve, kurutma vb.) t�ketime sunulmas�na y�nelik faaliyetler mantar talebini artt�racak, bu da �retime yans�yacakt�r. Toplam �retimin binde 3’� (200 ton) ihra� edilmekte olup esas pazar� �zmir, Ankara gibi b�y�k illerdir.

Korkuteli il�e ekonomisine 50 milyon YTL’nin �zerinde y�ll�k katk� s�z konusudur. Buna g�re T�rkiye genelinde 100 milyon YTL’nin �zerindedir.

Mantar bir tar�m �r�n� olarak sebzeler grubunda yer almaktad�r. Mantar �retiminde en �nemli girdi “Kompost” ([1]) olup,� bu �retim girdisi k�lt�r mantar� i�in gerekli materyalleri i�eren bir yeti�tirme ortam�d�r.� Bir bak�ma kompost di�er tar�msal faaliyetlerde kullan�lan� tohum, fide,� fidan; yemeklik s�v� ya�lar�n �retiminde kullan�lan� ham ya�lar, pamuk �i�iti ve prina gibi bir girdidir. Komposto lamdan �retim s�zkonusu de�ildir.

Buna g�re sekt�r�n geli�imi ve AB normlar�na ula�t�r�labilmesi i�in:

• De�erli bir besin kayna�� olan k�lt�r mantar� i� t�ketimin art�r�lmas�na y�nelik olarak �lkemiz i� d�zenlemelerinin (KDV) ve Avrupa Birli�i KDV� (EU-DOC/1829/2006-EN, 1Sept.2006) uygulamalar�n�n dikkate al�nmas� uygun olabilecektir.

Bu kapsamda;

•� Girdi fiyatlar�na uygulan KDV oranlar�n�n Kompostun (i�eri�indeki unsurlarla birlikte) bir tar�msal �retim girdisi oldu�undan hareketle �lgili KARAR(2002/4480 Say�l� B.K.K. Eki Karar Kapsam�ndaki Oran ve Listeler 01.01.2006 tarihi itibariyle)� uyar�nca metinde yer alan “(II) say�l� listeye” dahil edilerek KDV oran�n�n % 8 olarak i�lem g�rmesinin sa�lanmas�, sekt�r�n geli�mesini etkileyecek en �nemli giri�imlerden biri olacakt�r.

• Yine �retimde kullan�lan enerji, ta��ma (elektrik, akaryak�t vb), gibi �nemli girdilerin fiyatlar�n�n tar�m sekt�r�ne y�nelik destekleme politikalar� kapsam�nda ele al�nmas� uygun olacakt�r.

• Ayr�ca bir tar�msal �r�rn olan k�lt�r mantar�n�n �lgili KARAR(2002/4480 Say�l� B.K.K. Eki Karar Kapsam�ndaki Oran ve Listeler 01.01.2006 tarihi itibariyle)� uyar�nca metinde yer alan “(I) say�l� listeye” dahil edilerek KDV oran�n�n % 1 olarak i�lem g�rmesinin sa�lanmas�, i� t�ketimin geli�mesine �nemli katk�da bulunacakt�r.

Yukar�daki beklentilerin ger�ekle�mesi halinde i� pazar yan�nda ihracat� geli�tirebilecektir. Bu �ekilde �nemli rakiplere kar�� rekabette avantaj sa�lanabilecektir.

Ayr�ca sekt�re y�nelik uygun belirtilen konular�n ger�ekle�mesiyle, Avrupa Birli�i Ortak Tar�m Politikas�n�n da �nemli hedeflerinden biri olan �evre koruma ve do�al kaynaklar�n s�rd�r�lebilir kullan�m�na y�nelik hedeflerinin ger�ekle�tirilmesine y�nelik bir geli�me sa�lanabilecektir. �zellikle kompostun ana hammaddesi olan saman�n� temin edilmesindeki zorunluluk, �ok �nemli bir �evre sorunu olan ve yasalarla �nlenmeye �al��lan an�z yakman�n �nlenmesine ve tar�msal art�klar�n ekonomiye d�nmesine olanak sa�layacakt�r.

[1] Mantar yeti�tiricili�inde �nemli bir yere sahip olan kompost g�bre; kat� at�k(��p) i�erisindeki organik maddelerin, mikroorganizmalar vas�tas�yla yeterli oksijenle reaksiyona girerek ��z�lmesi ve bu esnada karbondioksit, su ve �s�n�n olu�turulmas� ile olu�uyor. Mantar�n beslenmesi i�in gerekli olan bu ortam; �e�itli organik maddelerin ayr��t�r�lmas� ve baz� besin elementlerinin eklenmesi sonucu elde edilir. Kompost yap�m�nda taze at g�bresi, bu�day sap�, �eltik sap�, �avdar sap�, par�alanm�� m�s�r ko�an� gibi kolayl�kla ve ucuza bulunabilecek ham materyaller kullan�l�r. Bu ham materyallerinin mantar�n yeti�mesine uygun besin elementlerine d�n��mesi i�in kompostun fermantasyonu gerekir. Bu fermantasyonu sa�lamak i�in kompost ham materyaline azot�a zengin organik maddeler kat�l�r.

Bu organik maddeler tavuk, s��r koyun g�breleri ile zeytin prinas�, pamuk tohumu k�spesi veya bu�day kepe�idir.

Kompost y��nlar�n�n yap�lmas� i�in saman balyalar� kompost platformuna ta��narak, 50-60 cm y�kseklikte yay�l�r. Saman �zerine ya�murlay�c� koyarak ya da ince su p�sk�rten bir hortumla 2-3 g�n �slat�l�r. Bu �slatma s�ras�nda saman belli aral�klarla alt �st edilerek kar��t�r�l�r. B�ylece saman�n her taraf�n�n ayn� oranda �slanmas� sa�lan�r. Islatma i�lemi sonunda saman�n nem oran�n�n % 75 civar�na getirilmesi sa�lan�r. Saman yeterli neme ula�t�ktan sonra kaba y��n yap�lmas� i�lemine ba�lan�r. Daha sonra kal�p tahtalar� kullan�larak 180 cm geni�li�inde ve 180 cm y�ksekli�inde y��n yap�l�r. Y��n yap�l�rken kal�p tahtalar�n i�erisine doldurulan materyal iyice s�k��t�r�lmal�d�r. Be� g�n y��n bu �ekilde bekletilerek 5. g�n y��n�n birinci aktarmas� yap�l�r. Bunun i�in y��n a��larak platform �zerine yay�l�r ve kompostun kuruyan k�s�mlar� �slat�l�r: �zerine 141 kg kepek ve 40 kg melas (�eker fabrikas� art��) e�it bir �ekilde serpilir ve s�k��t�r�larak tekrar y��n yap�l�r. 9. g�n y��n�n ikinci aktarmas�nda kompost tekrar platform �zerine yay�larak havaland�r�l�r. Aktarmalar s�ras�nda kuruyan k�s�mlar �slat�l�r, daha sonra �zerine 60 kg al�� serpilir ve 125 cm geni�lik 140 cm y�kseklikte y��n yap�l�r. 12 ve 15. g�nler tekrar aktarma yap�l�r. Bu aktarmalar s�ras�nda her defas�nda kompost yay�l�r, havaland�r�l�r ve sonra eski y��n�n d�� kenarlar� yeni y��n�n i� k�sm�na gelecek �ekilde s�k��t�r�lmadan tekrar y��n yap�l�r. Kompostun fermantasyonu tamamland�ktan sonra hastal�k ve zararl�lar� �ld�rmek i�in komposta past�rize i�lemi uygulan�r.